Nieuwjaarstoespraak stadsdeelvoorzitter Els Iping

13 januari 2010

Uitgesproken tijdens Nieuwjaarsreceptie stadsdeel Centrum
Dinsdag 12 januari 2010, Paradiso Amsterdam

"Amsterdam is een mooie stad. Er is een grote toeloop van volkeren uit alle landen, waarvan de veelheid en verscheidenheid een idee geven van het oude Babylon. Amsterdam is het aangenaamste oord van Europa en er is geen Pers of geen Armeniër die zich daar niet thuisvoelt." Dit citaat is van Hortense de Jardins, Frans schrijfster, zij schreef dit in 1688.

Deze regels hadden net zo goed anno 2010 geschreven kunnen zijn. Ook in deze tijd voelen bewoners uit alle windstreken en van alle leeftijden, ondernemers en bezoekers zich thuis in Amsterdam. Dat is niet veranderd, de stad veranderde met de mensen mee. Hier staan we in Paradiso, ooit een kerk, nu poptempel. Een van de vele voorbeelden hoe de binnenstad van Amsterdam vanaf de 17e eeuw zich telkens aanpaste aan de veranderingen en zichzelf keer op keer opnieuw uitvond.

Vandaag viert het jongste stadsdeel voor de achtste keer het nieuwe jaar. De binnenstad van Amsterdam kreeg 8 jaar geleden zijn eigen bestuur. Met groot wantrouwen bejegend, want de binnenstad is tenslotte van iedereen, niet van een stelletje bewoners. Alleen, iets wat van iedereen is, is tegelijkertijd van niemand. En juist onze binnenstad heeft aandacht nodig. Aandacht van mensen die ervan houden, die zich ermee verbonden en ervoor verantwoordelijk voelen.

Na acht jaar heeft het stadsdeel haar waarde bewezen. Het stadsdeelbestuur is mét alle binnenstadbewoners en ondernemers en mét alle Amsterdammers trots op het unieke cultuurhistorische, dynamische, open en tolerante karakter van de Amsterdamse binnenstad.

Vanuit die verbondenheid vinden we onze partners, en hebben we grote projecten kunnen aanpakken.

Als ik één ding heb geleerd de afgelopen acht jaar is het dat het geheim niet in grote woorden zit of krachtige aanpak. Het geheim zit in de samenwerking. Samenwerking met het gemeentebestuur, met bewoners en ondernemers, met instellingen en diensten. Het klinkt zo simpel en toch zo ingewikkeld. Omdat het lukte kon het stadsdeel jaren slepende projecten vlottrekken. Bijvoorbeeld op het Rembrandtplein, in de Leidsebuurt, het Blaauwlakenblok.

Op de Wallen zijn dankzij die samenwerking de veranderingen nu al merkbaar op gebied van diversiteit, veiligheid en leefbaarheid. Al dertig jaar bepaalden de verslaafden op de Wallen en omgeving de sfeer in de buurt. Het probleem leek onoplosbaar. Nu zijn ze weg. En niet naar een andere plek om overlast te geven, nee, ze zitten op traject, in een zorgboerderij, in begeleid wonen, ze hebben overdag werk, soms zitten ze in de gevangenis. We zijn erin geslaagd alle partijen om de tafel te krijgen en de krachten te verenigen van politie, justitie, gemeente, stadsdeel, zorginstellingen. Zo is het gelukt een situatie te keren die niet te keren leek. De regie die het stadsdeel hierover had was zo succesvol dat we dezelfde werkwijze nu toepassen op de volgende opdrachten: de bestrijding van overlast door nepdopedealers en bestrijding van het uitgaansgeweld. Binnen al deze domeinen heeft het stadsdeel nauwelijks bevoegdheden, maar we zijn wel de spil, we hebben het overzicht en brengen ontwikkelingen en mensen samen. Voor die samenwerking en voor resultaten wil ik onze partners hartelijk bedanken.

Bij alles zijn de inspanningen erop gericht de balans tussen wonen werken en uitgaan te behouden. In Amsterdam Centrum is er op elke bewoner één werkende. In Hamburg is die verhouding 1:4. In Frankfurt
1:8. En wie de Londense City ooit heeft bezocht, ziet wat er gebeurt met een stad als op elke werkende er nul bewoners zijn.

Die Amsterdamse verhouding is uniek en bepaalt voor een belangrijk deel de sfeer, maar is ook economische noodzaak voor Amsterdam. Juist de mensen die we zo graag willen aantrekken, kenniswerkers en creatieven, gedijen het beste daar waar sprake is van veel verschillende voorzieningen per m2. Waar een rijk cultureel aanbod en mooie architectuur voorhanden is.

Waar de geschiedenis onderdeel is van het dagelijkse leven. Waar de publieke ruimte bijzonder en mooi is. Waar contacten met andere mensen makkelijk en veelvuldig zijn. Waar mensen werken, recreëren, opvoeden, spelen, levenslang leren van dag tot dag op andere manieren combineren en verknopen. Het creatieve hart van Nederland zit in Amsterdam. Dat is niet toevallig, maar komt doordat de stad biedt wat mensen in de creatieve- en kennis industrie zoeken. Amsterdam Centrum is een stad waar mensen willen werken én wonen.

Maar dat is het nou net; iedereen wil wat in de binnenstad. Het toerisme is in 10 jaar verdriedubbeld, het aantal bewoners groeide naar 82.000, het aantal basisschoolleerlingen is toegenomen, maar ook het aantal studenten, de binnenstad is de banenmotor van de regio het grootste winkelgebied en belangrijkste uitgaansgebied.

De binnenstad die goed was voor de ambachtslieden en kooplieden van de 17e eeuw is ook de ideale stad voor de gebruikers van nu, maar hij is niet van elastiek. Net als toen moeten nadenken over hoe we hem groter maken. Gelukkig hoeft stadsdeel Centrum het niet alleen te doen. De grenzen van de binnenstad houden niet op bij de grenzen van het stadsdeel. De compacte, gemengde stad met een groot en divers aanbod aan voorzieningen vind je ook in omringende stadsdelen als -straks- West, Zuid en Oost. Er is zoveel moois in Amsterdam Nieuwe buurten worden ontdekt, behalve naar de Wallen en het Van Gogh museum moet ik toeristen al vaak de weg wijzen naar de Westergasfabriek en naar de Albert Cuyp. In de structuurvisie van het gemeentebestuur wordt uitrol van de centrumfunctie dan ook onderkend als een belangrijke opdracht voor de komende decennia. Daarin past de Rode Loper, de ontwikkeling van de IJ-oevers, ruimte voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer door creëren van parkeerplekken onder de grond. Dat stelt ons bijvoorbeeld ook voor de opgave het "ravijn" dat de binnenstad omringt en scheidt van de andere stadsdelen, de Stadhouderskade, op zijn minst beter doorwaadbaar te maken.

In 2010 zal stadsdeel Centrum een van de zeven stadsdelen zijn. Meer dan voorheen is de inzet gezamenlijk onze taken slim en doelmatig in te richten en uit te voeren. Als Centrum gaan wij mee in de vernieuwing en verbetering. Ook daar draait het om de samenwerking: tussen stadsdeel en ondernemers en bewoners, tussen de zeven stadsdelen en de centrale stad, tussen afdelingen van het stadsdeel en vooral ook door versterking van de samenwerking tussen medewerkers. Het dagelijks bestuur is erg geschrokken van de aanhouding van vijf van haar medewerkers, die verdacht worden van het aannemen van steekpenningen. We wachten de uitkomsten van het politieonderzoek af, maar de feiten die nu bekend zijn, vervullen ons met grote zorg. De onderste steen moet boven komen, we willen een transparante en open organisatie.

In 2010 valt hopelijk het besluit de grachtengordel op te nemen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Waarmee deze erkend wordt als een unieke plek van mondiale betekenis.

2010 is het jaar dat de economie aantrekt, maar ook in Centrum zullen we de gevolgen van de crisis voelen en pijnlijke keuzes moeten maken.

2010 ten slotte, wordt het jaar van de verkiezingen. Van een nieuw stadsdeelbestuur dat aantreedt. Ik wens de bewoners veel wijsheid bij het maken van hun keuze in het besef dat we leven in een van de mooiste en prettigste steden van de wereld. Het kost ongelooflijk veel inspanning om dat in stand te houden maar het is zeer de moeite waard.

Ik wens u, bewoners en ondernemers, medewerkers van het stadsdeel, nieuwe raadsleden en bestuurders daarbij veel energie, veel wijsheid, veel samenwerking, veel plezier en heel veel succes.